Iedere vervelende situatie, groot of klein, kan een zorgverlener raken

Werken in de zorg is niet altijd rozengeur en maneschijn, ook niet bij de afdeling Verloskunde. Wekelijks komen er vervelende situaties voor die bij medewerkers kunnen blijven hangen, want als zorgverlener ben je erg kwetsbaar. Het is belangrijk om dit bespreekbaar te maken. “Ik ben er van overtuigd dat als je in gesprek blijft met je medewerkers en een veilige situatie creëert, je een hoog ziekteverzuim kunt voorkomen”, zegt Keetje Sars – van der Donk, teamleider op verpleegafdeling Verloskunde.

De afdeling Verloskunde steekt veel energie in de opvang door directe collega’s, iedere vervelende situatie bespreken ze samen. Dit gebeurt meestal direct na de gebeurtenis en multidisciplinair, zodat alle betrokken zorgverleners daarbij aanwezig kunnen zijn. Het werk van de betrokkenen wordt indien noodzakelijk tijdelijk overgenomen door collega’s, zodat niemand gestoord wordt tijdens de nabespreking. De casuïstiek wordt stapsgewijs doorgesproken en er worden vragen gesteld zoals wat de tips en tops zijn. Keetje vertelt: “We gaan niet alleen op de situatie in, maar ook op de impact voor de betrokkenen. We bespreken wat het met hen heeft gedaan, of ze ergens last van hebben en zo ja waarvan en hoe we elkaar kunnen helpen. Het is ontzettend belangrijk om een luisterend oor te bieden en ruimte en veiligheid te creëren voor de medewerkers om erover te praten.”

“Het raakte me”

Silvana Willemsen is in opleiding tot obstetrie verpleegkundige en heeft zelf een heftige situatie meegemaakt. “Ik hielp mee met de bevalling van een voldragen baby die dood werd geboren. Dat heeft impact: de emotie van de ouders, het proces eromheen, dat is iets dat je niemand gunt en dat raakte me. Het zijn dingen die je mee naar huis kan nemen, maar dat is voor het thuisfront moeilijk te begrijpen. Het is dan fijn om het direct met collega’s te kunnen bespreken, ze vroegen bijvoorbeeld na een week nog even hoe het met mij ging. Mijn collega’s weten wat ik heb meegemaakt en snappen het gevoel dat ik heb.”

"Het zijn dingen die je mee naar huis kan nemen, maar dat is voor het thuisfront moeilijk te begrijpen. Het is dan fijn om het direct met collega’s te kunnen bespreken."

Persoonlijk gevoel

Het is heel persoonlijk wat een gebeurtenis met je doet. Wat de ene persoon niet aangrijpt, kan voor de ander juist heel vervelend zijn. Het samen bespreekbaar maken en niet oordelen is ontzettend belangrijk in de verwerking van nare gebeurtenissen. Ook hebben wij een Bedrijfs Opvang Team (BOT). Keetje, lid van het BOT, vertelt: “Het BOT biedt bij incidenten of ingrijpende gebeurtenissen adequate en deskundige collegiale opvang en begeleiding aan medewerkers. De ervaring van een ingrijpende of zelfs traumatische gebeurtenis tijdens het werk of in de privésituatie, kan immers van grote invloed zijn of worden op het welbevinden en functioneren van de medewerker. Je kunt het BOT inschakelen voor grote én kleine gebeurtenissen. Meer hierover lees je in Ons Cathrien van december 2019.

Kwetsbaarheid als verpleegkundige in coronatijd

Tijdens de coronacrisis is voor veel mensen duidelijk geworden dat je als zorgverlener erg kwetsbaar bent. Zorgverleners kregen te maken met een ziektebeeld wat onbekend was en werkten samen met onbekende collega’s. Daarbij was ook de angst en onrust voor eigen besmetting en besmetting van naasten. Vooral in het begin ervaarden de medewerkers veel stress en onzekerheid. Daarom heeft het BOT-team direct opgeschaald. Aan de afdelingen die het meest met coronapatiënten te maken hadden (cohortafdelingen, Intensive Care en Spoedeisende Hulp) werd één vast BOT-team gekoppeld met naast de vaste BOT-leden aanvulling vanuit onder andere medische psychologie, maatschappelijk werk, Onderwijs en Onderzoek en HRM. Deze teams hebben samen met de afdeling afgestemd hoe zij de begeleiding wilden hebben. Dit werd op maat gemaakt. De ene afdeling wilde dagelijks debriefen, de andere afdeling deed dit wekelijks.

Deze opschaling is goed ontvangen door de medewerkers. Vooral in het begin werd er veel gebruik van gemaakt. Paul Jaegers van het BOT-team zegt: “Het mooiste om te zien is dat de draagkracht van de teams super goed is geweest. Binnen de teams werd veel zelf opgelost en je zag dat iedereen goed bij collega’s terecht kon om over de situatie te praten. Het BOT-team ondersteunde daarbij.”