Logisch nadenken
in het kwadraat

Een patiënt heeft een klacht, dat is duidelijk. Maar wat moet je nog meer weten van de patiënt om de juiste zorg te kunnen bieden? Dat is in de kern waar het bij klinisch redeneren om draait. Vanaf februari worden stapsgewijs alle verpleegkundigen van ons ziekenhuis hierin getraind.

Helemaal nieuw zijn de principes van deze methodiek niet: “deze training is een vervolg op de training ‘methodisch verplegen’. Alle verpleegkundigen hebben deze training als voorbereiding op HiX gevolgd”, vertelt Irene Heitling, onderwijskundig adviseur van de afdeling Onderwijs & Onderzoek. Klinisch redeneren zorgt op de werkvloer voor een andere manier van werken. “Met Ezis waren we als verpleegkundigen gewend om in een bepaalde volgorde te werken. Soms leek het of we lijstjes afvinkten. Bij klinisch redeneren stellen we de vraag: “wat zie je nou eigenlijk?”, legt Rian van Aalst-van de Ven (praktijkopleider op de afdeling Orthopedie) uit. “Eigenlijk is het logisch nadenken in het kwadraat. Een patiënt laat bepaalde klachten zien, maar het gaat er dan om dat je de oorzaak helder krijgt en je moet weten wat belemmerende factoren kunnen zijn om de juiste vervolgstappen te kunnen bepalen.”

Vrouw in scootmobiel

Als een patiënt bijvoorbeeld moeite heeft met naar het toilet gaan, kan dat verschillende oorzaken hebben. “Soms komt het door het gebruik van medicatie, maar het kan ook komen door een gebrek aan beweging.” Een ander voorbeeld: een man wordt ontslagen, mag naar huis maar heeft daar wel zorg nodig. “De man is getrouwd en woont samen met zijn vrouw. Maar heb je voldoende informatie over bijvoorbeeld de thuissituatie om daarin de juiste keuze te maken? Is zijn vrouw bijvoorbeeld wel mobiel en in staat om de juiste zorg te verlenen? En wat als zij ook vier keer per dag zorg nodig heeft? Dat maakt de situatie heel anders.”


In de toekomst wil de organisatie het werkplekassessment toevoegen voor de borging van het klinisch redeneren. In zo’n assessment wordt door verpleegkundigen aan het bed gereflecteerd op hun dagelijks handelen. Irene: “dit sluit mooi aan op de nieuwe visie op leren in ons ziekenhuis: 70 procent van het leren gebeurt op de werkvloer.” De training duurt in totaal 1,5 dag en sluit aan op de praktijk. Rian: “Het heeft geen zin om een training te volgen die niet past bij wat we hier dagelijks in het ziekenhuis doen.”

We moeten trainen

Rian kan het weten want ze is zelf één van de trainers, de organisatie zoekt nog trainers. “We zoeken naar collega’s die open staan voor het verhaal van een ander, we zoeken nadrukkelijk geen docenten. Je bent een vakman of vakvrouw, enthousiast en je wil collega’s in beweging krijgen. Bij het eerste deel van de training kwamen sommige collega’s binnen met een houding ‘we moeten op training’, maar door de inhoud van de training lukte het om deelnemers enthousiast te krijgen.”


Irene: “de training werd door de deelnemers heel goed beoordeeld. Maar we vinden het vooral mooi om te zien dat de theorie direct wordt toegepast in de praktijk. Eén van de mooiste reacties kwam achteraf van een deelnemer: “die was blij dat de hele training alleen maar over zijn vak ging.”


Meer info over het project Klinisch Redeneren? Mail naar


Versterkingsprogramma

De training Klinisch redeneren en werkplekassessments is onderdeel van een groot versterkingsprogramma voor verpleegkundigen. Dit programma wordt gebouwd in het kader van de functiedifferentiatie V&V2020, de ontwikkeling van Verpleegkundig Leiderschap en de Veranderagenda voor de Toekomst. Thema’s die in dit programma aan bod komen zijn onder anderen kwetsbare ouderen, van mbo naar hbo met Avans+ en Evidence Based Practice.