Een robot

als collega

Robots die mensen kunnen helpen in hun werk, of die zelfs taken kunnen overnemen. Je ziet het steeds vaker in de snel veranderende en innovatieve wereld. Ook in de zorg! Maar wat doen wij als Catharina Ziekenhuis eigenlijk op het gebied van robotica? We stellen jullie voor aan onze nieuwe collega’s Pepper en Da Vinci.

Een aantal maanden geleden was Pepper voor het eerst in ons ziekenhuis: een vriendelijke, mensachtige robot met een tablet op zijn buik. Hij kwam de verpleegkundigen op de polikliniek Kindergeneeskunde helpen. Inge Sauvé (kinderverpleegkundige) werkt veel met robot Pepper. “Pepper is bedoeld om interactie met de kinderen te bevorderen. Twee dagen per week is hij op de continentiepoli. Hij laat kinderen voorlichtingsfilmpjes zien, kan een boekje voorlezen, een quiz spelen en hij kan je een beetje volgen. Het is de basis, maar ik zie nu al de meerwaarde. Door Pepper is er bijvoorbeeld meer ruimte om even te praten met ouders, terwijl het kind leert over hoe een buik of blaas werkt.”

“Een high-five van Pepper, hoe gaaf is dat?!”

Op de eerste dag bleek al dat wat Pepper vertelt, vaak beter wordt onthouden dan wanneer een verpleegkundige dit vertelt. “Kinderen zijn onder de indruk. De allerkleinsten vinden het soms spannend, maar de wat grotere kinderen vinden het vooral stoer als ze bij Pepper in het ziekenhuis zijn. Zelfs kinderen die niet bij mij op de poli komen, willen even naar Pepper toe als ze hem zien. Dit enthousiasme zou ook de reden kunnen zijn dat informatie beter wordt onthouden. Uit enquêtes blijkt in ieder geval dat ouders en kinderen enthousiast zijn”, vertelt Inge.

In de toekomst zijn er nog veel meer mogelijkheden met Pepper. Hij kan zo geprogrammeerd worden dat hij bijvoorbeeld gesprekken voert, medicatie uitdeelt en patiënten uit de wachtkamer haalt. “En hoe gaaf zou het zijn als een kindje een high-five krijgt bij binnenkomst?!” Het doel is vooral informatievoorziening en interactie. Inge: “met een grotere studie kunnen we de meerwaarde van een robot meten, zodat hij in de toekomst patiënten nog beter kan helpen. Ik ben in ieder geval enthousiast! Het is een leuke uitdaging om de robot mee te ontwikkelen tot een hulp bij verpleegkunde, want het staat nu nog letterlijk in de kinderschoenen. De komende jaren gaan wij de zorg samen verbeteren: Pepper, mijn collega’s en ik.”

Is deze chirurg een piloot of een gamer?

Da Vinci is zijn naam: de nieuwe robot waarmee geopereerd wordt in ons ziekenhuis. Aan de robotarmen van Da Vinci zitten operatie-instrumenten vast, die alle mogelijke bewegingen kunnen maken. En dan komt de chirurg in beeld: de chirurg bestuurt deze robotarmen handmatig, de operatierobot doet nog niks uit zichzelf. Met een speciale camera die aan de robot vast zit, kan de chirurg zien wat hij doet. De camera geeft een vergroot 3D-beeld, waardoor de chirurg elk detail goed kan zien en heel nauwkeurig kan opereren. Met Da Vinci is de chirurg een kruising tussen een piloot en een computergamer: vanuit een speciale cockpit achter een computerscherm met een joystick in de hand, bestuurt de chirurg de robot die een patiënt van binnenuit opereert.

Misha Luyer (chirurg): “Mijn ideaalbeeld voor de toekomst is dat de robot meer interactief gaat helpen tijdens de operatie. Dat je bijvoorbeeld de CT-scan of de MRI-scan die gemaakt is van de patiënt, in het operatieveld kan projecteren en dat je een routemap krijgt om je operatie nog beter te sturen. Dit doen we nu zelf in ons hoofd op basis van de scans die zijn gemaakt en de ervaring die je hebt. Meer interactie lijkt mij een voordeel bovenop de normale manier van opereren, net zoals dat bij een zelfrijdende auto veel meer wordt gestuurd. Bijvoorbeeld met aanwijzingen als ‘je moet hier op letten’ of ‘nu kun je beter deze optie kiezen’. Eigenlijk een Google Maps voor operaties. Dit zou een mooie ontwikkeling zijn.”

Trainen voor het werken met Da Vinci wordt onder andere gedaan met behulp van Virtual Reality (VR). VR-trainingen (voor de ‘Playstation generatie’ wat meer bekend) zijn een goede voorbereiding op de daadwerkelijke ingreep. Hoe onze chirurgen getraind worden om met Da Vinci te gaan werken, hoe de kennismaking verloopt en hoe zij de toekomst zien is vastgelegd in deze video.